In theo yêu cầu, tức là in bằng máy kỹ thuật số với số lượng rất ít hoặc theo từng đơn đặt, hợp với sách chuyên môn ít người đọc, sách cần giữ cho không bao giờ hết hàng, và sách còn đang thử thị trường. Nó kém hợp với sách ảnh màu cao cấp và sách chắc chắn bán số lượng lớn.
Chào bạn, đây là Nhà Phát Hành. Ở tập trước mình nói về chuyện in bao nhiêu và cái giá của tồn kho. In theo yêu cầu là câu trả lời cho nỗi lo đó, nhưng nó không phải phép màu. Tập này mình kể nó làm được gì, không làm được gì, và vài điều hay bị hiểu sai.
In theo yêu cầu khác in thông thường ở đâu?
In thông thường trên máy lớn cần làm bản in và chỉnh máy trước khi chạy. Chi phí chuẩn bị đó lớn, nên chỉ đáng khi in nhiều. In kỹ thuật số thì in thẳng từ tệp, gần như không có chi phí chuẩn bị. In một cuốn hay một trăm cuốn, quy trình như nhau.
Hệ quả là đơn giá in kỹ thuật số cao hơn khi so ở số lượng lớn, nhưng thấp hơn nhiều khi chỉ cần vài chục cuốn. Ở giữa có một điểm hoà vốn, và điểm đó thay đổi theo khổ sách, số trang, loại giấy. Hãy xin báo giá cả hai cách ở cùng số lượng để thấy điểm đó với sách của bạn.
In kỹ thuật số cũng nhanh. Sách có thể xong trong vài ngày thay vì vài tuần. Điều này thay đổi cách bạn nghĩ về tồn kho: thay vì in đủ cho một năm, bạn in đủ cho vài tuần.
Nhưng nhanh không có nghĩa là bỏ qua quy trình. Sách phát hành vẫn phải đi qua nhà xuất bản như mọi cuốn khác.
Những cuốn sách nào hợp với in theo yêu cầu?
Sách chuyên môn cho một nhóm hẹp là trường hợp điển hình. Một cuốn về kỹ thuật chăm ong dú, một giáo trình cho một ngành hẹp, một cuốn tra cứu cho người làm nghề cụ thể. Người đọc có thật và sẵn lòng trả tiền, nhưng không đông. In lớn thì tồn kho nhiều năm, in theo yêu cầu thì sách luôn có mà không đọng tiền.
Sách đã bán hết lần in đầu mà chưa đủ nhu cầu để in thêm lô lớn cũng hợp. Thay vì để sách chết, bạn giữ nó sống bằng những đợt in nhỏ.
Sách đang thử thị trường: in một đợt nhỏ để bán thử, gửi người điểm sách, lấy phản hồi rồi mới quyết định in lớn.
Và những ấn phẩm có nội dung thay đổi thường xuyên như tài liệu hướng dẫn, sách cập nhật theo năm. In ít mỗi lần giúp bạn không bị mắc kẹt với những cuốn đã lỗi thời.
Giới hạn về chất lượng cần biết trước
Máy in kỹ thuật số ngày nay cho chữ rất sắc, sách chữ in ra khó phân biệt với in thông thường nếu không để ý. Khác biệt rõ hơn ở màu: ảnh màu, nhất là những mảng màu lớn và chuyển màu mịn, có thể không đều và không sâu bằng.
Lựa chọn giấy thường hẹp hơn. Không phải loại giấy nào máy kỹ thuật số cũng chạy được. Nếu bạn đã mê một loại giấy ngà đặc biệt, hãy hỏi trước.
Kiểu đóng phổ biến là dán gáy keo. Khâu chỉ, bìa cứng, gia công bìa cầu kỳ có thể làm được nhưng mất đi phần lợi về nhanh và rẻ.
Hãy làm một cuốn mẫu và đặt nó cạnh một cuốn in thông thường cùng loại. Nếu người đọc của bạn không nhận ra khác biệt, hoặc không quan tâm, in theo yêu cầu là lựa chọn tốt.
Những điều hay bị hiểu sai
Hiểu sai thứ nhất: in theo yêu cầu thì không cần giấy phép. Ở Việt Nam, sách để phát hành rộng rãi vẫn phải có quyết định xuất bản, dù in một cuốn hay một vạn cuốn. Cách in không thay đổi nghĩa vụ đó.
Hiểu sai thứ hai: in theo yêu cầu thì lời nhiều hơn. Đơn giá cao hơn nghĩa là phần lời trên mỗi cuốn mỏng hơn, nhất là khi bán qua kênh có chiết khấu. Cái lợi nằm ở chỗ không mất tiền cho sách tồn, không phải ở từng cuốn.
Hiểu sai thứ ba: in theo yêu cầu là in từng cuốn khi có đơn, ngay lập tức. Ở nhiều nơi, người ta vẫn gom đơn in theo đợt nhỏ để giảm chi phí. Bạn cần tính thời gian từ lúc khách đặt tới lúc sách tới tay.
Hiểu sai thứ tư: in theo yêu cầu thì vào được nhà sách dễ như sách thường. Nhà sách thường cần sách có sẵn để phủ kệ, và hàng in theo đợt nhỏ không phải lúc nào cũng đáp ứng được nhịp đó.
Kết hợp in theo yêu cầu với in thông thường
Nhiều người làm sách dùng cả hai. In lô đầu bằng máy lớn cho giai đoạn ra mắt, khi nhu cầu cao và cần phủ kênh. Sau khi nhịp bán chậm lại, chuyển sang in theo yêu cầu để giữ sách luôn có hàng.
Cách ngược lại cũng có: bắt đầu bằng in theo yêu cầu để thử, nếu sách bán tốt vượt mong đợi thì chuyển sang in lô lớn để giảm đơn giá.
Để chuyển qua lại dễ, hãy chuẩn bị tệp in đạt chuẩn cho cả hai cách ngay từ đầu, và chọn khổ sách, giấy mà cả hai loại máy đều làm được. Nếu không, bạn sẽ phải dàn trang lại mỗi lần đổi.
Điều quan trọng không phải là chọn đúng một cách mãi mãi, mà là biết lúc nào nên đổi. Sách của bạn đang ở giai đoạn cần được thấy nhiều, hay giai đoạn cần luôn có mặt khi ai đó tìm?
Câu hỏi thường gặp
In theo yêu cầu có rẻ hơn in thông thường không?
Rẻ hơn khi in số lượng ít, đắt hơn khi in số lượng lớn. Điểm hoà vốn tuỳ khổ, số trang và loại giấy. Hãy xin báo giá cả hai cách ở cùng số lượng để so cho đúng sách của bạn.
Sách in kỹ thuật số có bền không?
Sách chữ dán gáy keo in kỹ thuật số có độ bền tương đương sách dán keo thông thường nếu làm đúng kỹ thuật. Khác biệt chủ yếu ở màu của ảnh. Hãy xem sách mẫu của nơi in trước khi đặt.
In theo yêu cầu có cần mã số sách không?
Nếu sách được xuất bản để phát hành, nó vẫn đi qua nhà xuất bản và có đầy đủ thông tin xuất bản như sách thường. Cách in không thay đổi điều đó. Hãy hỏi nhà xuất bản về từng ấn bản.
In theo yêu cầu có hợp với sách thiếu nhi không?
Sách thiếu nhi thường nhiều hình màu, khổ lớn, cần màu tươi và giấy dày, nên in kỹ thuật số có thể không đạt kỳ vọng. Với sách thiếu nhi chủ yếu là chữ, nó có thể dùng được. Hãy in mẫu để xem.
Bao lâu thì có sách khi in theo yêu cầu?
Thường nhanh hơn in thông thường nhiều, nhưng thời gian cụ thể tuỳ nơi in và cách họ gom đơn. Hãy hỏi rõ và cộng thêm thời gian giao hàng khi hứa với người đọc.
