Một cuốn sách sống lâu nhờ những việc nhỏ làm đều đặn, không nhờ một đợt ra mắt thật lớn. Gắn sách với các mùa trong năm, chia nội dung thành những mẩu chia sẻ, đưa sách vào nhóm đọc, thư viện, lớp học, làm thêm sách điện tử và sách nói, và giữ cho sách không bao giờ hết hàng khi có người tìm.
Chào bạn, đây là Nhà Phát Hành. Sau tuần ra mắt, doanh số gần như luôn rơi, và nhiều tác giả nghĩ đó là kết thúc. Thật ra với phần lớn sách, đó mới là lúc cuốn sách bắt đầu tìm người đọc của nó, chậm rãi, từng người một. Tập này mình kể cách đi cùng nó trong quãng đường dài đó.
Vì sao doanh số rơi sau tuần đầu là bình thường?
Tuần đầu, người mua là những người đã biết và chờ bạn: bạn bè, người theo dõi, người đặt trước. Khi họ đã mua xong, nhóm người đó cạn. Doanh số rơi không có nghĩa sách dở, chỉ là nhóm người đầu tiên đã mua hết.
Nhóm người đọc tiếp theo là những người chưa biết bạn. Họ tới qua lời giới thiệu, qua tìm kiếm, qua một bài chia sẻ tình cờ. Họ tới chậm, nhưng nếu sách tốt, họ tới đều.
Người làm sách lâu năm biết có những cuốn bán chậm năm đầu, rồi đều đặn nhiều năm sau, vì người đọc cứ giới thiệu cho nhau. Có những cuốn nổ lớn tuần đầu rồi im hẳn.
Việc của bạn sau tuần đầu là tạo thêm nhiều cơ hội để người lạ gặp cuốn sách, và làm cho việc tìm mua thật dễ.
Gắn cuốn sách với các mùa trong năm
Hầu như cuốn sách nào cũng có những thời điểm trong năm mà nó trở nên đặc biệt đúng lúc. Sách về dạy con hợp mùa tựu trường. Sách về tiết kiệm hợp đầu năm. Sách về ẩm thực chay hợp những ngày rằm lớn. Sách quà tặng hợp cuối năm.
Hãy lập một lịch năm cho cuốn sách của bạn: mỗi mùa, sách có thể được nhắc tới với góc nào. Mỗi lần tới mùa, bạn có sẵn lý do để nói về sách mà không bị lặp lại.
Những ngày hội đọc sách, những hội sách lớn trong năm cũng là dịp tự nhiên để sách được nhắc lại.
Cách này giúp bạn không phải nghĩ mỗi sáng hôm nay nói gì về sách. Lịch đã nói thay bạn.
Một chị viết sách về vườn rau ban công kể rằng sách của chị bán chậm suốt mùa hè, rồi mỗi năm cứ tới đầu mùa khô lại có một đợt người đọc tìm tới, vì đó là lúc người ta bắt đầu gieo hạt. Chị không làm gì khác ngoài việc nhắc lại cuốn sách đúng vào những tuần đó.
Chia nội dung sách thành những mẩu chia sẻ
Một cuốn sách có rất nhiều mẩu có thể đứng riêng: một đoạn trích, một câu chuyện nhỏ, một mẹo, một câu hỏi. Chia sẻ chúng dần dần là cách cho người lạ nếm thử cuốn sách.
Đừng lo chia sẻ nhiều sẽ khiến người ta không mua. Người thích mẩu chia sẻ thường muốn có cả cuốn. Người không thích thì dù giấu kỹ cũng không mua.
Mỗi mẩu nên đứng được một mình, có ích hoặc có cảm xúc ngay cả khi người đọc không biết gì về cuốn sách. Cuối mẩu nhắc nhẹ tên sách và nơi mua là đủ.
Nhận lời mời nói chuyện, viết bài, làm khách mời chương trình về chủ đề của sách. Mỗi lần như vậy là một cánh cửa mới tới những người chưa biết bạn.
Nhóm đọc, thư viện và lớp học
Nhóm đọc sách là nơi một cuốn sách được đọc kỹ và nói về nhiều nhất. Hãy soạn một trang câu hỏi gợi ý thảo luận cho nhóm đọc, đặt miễn phí trên trang của bạn. Người điều hành nhóm đọc rất quý những thứ giúp họ chuẩn bị buổi gặp.
Nếu được mời, hãy tham gia một buổi của nhóm đọc, trực tiếp hoặc trực tuyến. Người đọc được nói chuyện với tác giả thường trở thành người giới thiệu nhiệt tình.
Thư viện giúp sách tới người đọc không mua. Nghe như mất doanh thu, nhưng người mượn đọc thích sách sẽ giới thiệu cho người khác, và có khi mua để tặng.
Nếu sách hợp dùng trong lớp học, hãy liên hệ giáo viên, soạn thêm gợi ý dùng sách trong giờ học. Một giáo viên dùng sách của bạn năm này sẽ dùng lại năm sau.
Thêm định dạng và giữ cho sách luôn có hàng
Mỗi định dạng mới là một cơ hội ra mắt nhỏ. Sách điện tử cho người đọc trên điện thoại, sách nói cho người không có thời gian đọc. Nếu lần đầu chỉ ra sách giấy, làm thêm định dạng sau vài tháng cho sách một lý do để được nhắc lại.
Điều tệ nhất có thể xảy ra với một cuốn sách đang được giới thiệu là người đọc tìm mà không mua được. Theo dõi tồn kho ở các kênh, in thêm kịp thời, và nếu nhu cầu chậm, cân nhắc in theo yêu cầu để sách không bao giờ hết hẳn.
Cập nhật trang bán với những cảm nhận mới, những bài giới thiệu mới. Một trang bán còn nguyên như ngày ra mắt trông như một cuốn sách đã bị bỏ quên.
Sách không có hạn dùng như sữa. Nó có thể tìm được người đọc sau năm năm, mười năm. Nếu cuốn sách của bạn vẫn có người đọc vào mười năm sau, bạn mong họ tìm thấy nó bằng cách nào?
Câu hỏi thường gặp
Sau ra mắt nên quảng bá sách trong bao lâu?
Lâu nhất có thể, nhưng với nhịp nhẹ. Thay vì dồn sức vài tuần, hãy làm một hai việc nhỏ mỗi tháng trong nhiều tháng. Nhiều sách bán đều nhờ nhịp nhẹ mà bền.
Chia sẻ trích đoạn sách lên mạng có làm giảm lượng mua không?
Thường là không, mà ngược lại. Người thích trích đoạn có xu hướng muốn đọc cả cuốn. Chỉ nên tránh chia sẻ phần cốt lõi mà nếu biết rồi người ta không cần đọc sách nữa.
Làm sao đưa sách vào nhóm đọc sách?
Tìm các nhóm đọc hợp thể loại, liên hệ người điều hành, tặng sách cho họ đọc thử, và soạn sẵn câu hỏi gợi ý thảo luận. Nhận lời tham gia buổi thảo luận nếu được mời.
Có nên giảm giá sách sau một thời gian?
Giảm giá theo dịp giúp sách có lý do được nhắc lại và tới người đọc nhạy giá. Tránh giảm giá liên tục, vì người đọc sẽ quen chờ giảm và các kênh khác có thể không vui.
Sách cũ vài năm còn quảng bá được không?
Được, nhất là khi nội dung không lỗi thời. Gắn sách với chủ đề đang được quan tâm, với mùa trong năm, hoặc với cuốn sách mới của bạn. Nhiều người đọc tìm tới sách cũ qua cuốn mới của tác giả.
