Thay vì đẩy bản mới tới mọi người dùng cùng một lúc, hãy đi từng bậc: thử nội bộ trong đội, thử kín với một nhóm người được mời, rồi phát hành chính thức theo đợt, cho một phần nhỏ người dùng trước. Cách này giúp bắt lỗi khi nó mới ảnh hưởng tới ít người, vì một bản đã cài lên máy người dùng thì bạn không rút lại được.
Chào bạn, đây là Nhà Phát Hành. Ở nhà sách, một lô sách lỗi còn có thể thu hồi. Với ứng dụng, bản lỗi đã nằm trên hàng nghìn chiếc điện thoại, và cách duy nhất là gửi một bản sửa mới, rồi chờ duyệt. Tập này mình kể cách phát hành sao cho khi có lỗi, nó rơi vào ít người nhất.
Vì sao không rút lại được một bản đã phát hành?
Khi người dùng đã cập nhật lên bản mới, các kho lớn không cho bạn đưa họ quay về bản cũ. Không có nút hạ phiên bản. Muốn sửa, bạn phải làm một bản mới với số phiên bản cao hơn, gửi duyệt, rồi phát hành.
Trong thời gian đó, người dùng đang chịu lỗi. Nếu lỗi làm ứng dụng treo khi mở, họ có thể gỡ luôn, và để lại đánh giá một sao trước khi đi.
Vì vậy, lựa chọn thực tế nhất là kiểm soát bao nhiêu người nhận bản mới trong những ngày đầu. Đó là ý tưởng của việc phát hành theo đợt.
Nhiều đội còn xây sẵn những công tắc bật tắt tính năng từ máy chủ, để có thể tắt một tính năng lỗi mà không cần phát hành bản mới. Việc này thuộc về cách làm sản phẩm, nhưng người lo phát hành nên biết đội mình có công tắc đó hay không.
Các bậc thử nghiệm trước khi ra công chúng
Bậc đầu là thử nội bộ: chính đội và những người trong công ty dùng bản mới trên máy của mình. Nhanh, không cần duyệt nhiều, bắt được lỗi hiển nhiên.
Bậc thứ hai là thử kín: mời một nhóm người dùng thật, được chọn, cài bản thử qua kênh thử nghiệm của kho. Cả hai kho lớn đều có kênh dành cho việc này. Người thử kín cho bạn thấy ứng dụng chạy trên đủ loại máy, đủ loại mạng, đủ thói quen.
Bậc thứ ba, với một số ứng dụng, là thử mở: ai muốn cũng có thể đăng ký dùng bản thử. Nhiều người hơn, nhiều phản hồi hơn, nhưng cũng nhiều người sẽ nói về lỗi ở nơi công khai.
Như đã nhắc ở tập trước, với tài khoản cá nhân mới trên kho của Google, một đợt thử kín đủ người và đủ ngày còn là điều kiện bắt buộc trước khi được phát hành công khai.
Chọn người thử kín thế nào?
Người thử lý tưởng giống người dùng thật của bạn, không phải chỉ đồng nghiệp hay bạn bè làm công nghệ. Người làm công nghệ dùng máy đời mới, mạng mạnh, và biết cách lách quanh lỗi. Người dùng thật thì không.
Nếu ứng dụng cho phụ huynh mầm non, hãy mời vài phụ huynh thật, với những chiếc điện thoại họ đang dùng hằng ngày, có khi đã cũ. Nếu ứng dụng cho người bán hàng ở chợ, hãy mời người bán hàng ở chợ.
Cho người thử một kênh báo lỗi dễ dùng, và hỏi họ những câu cụ thể: bạn đã làm gì, bạn mong điều gì xảy ra, điều gì đã xảy ra. Người thử thường chỉ nói không chạy, và câu đó không đủ để sửa.
Cảm ơn người thử thật lòng, cho họ biết lỗi họ báo đã được sửa. Người thử thấy mình có ích sẽ ở lại cho những lần sau.
Phát hành theo đợt vận hành thế nào?
Khi bản chính thức đã được duyệt, bạn có thể chọn cho nó tới một phần nhỏ người dùng trước. Với kho của Google, bạn tự chọn tỷ lệ và tăng dần. Với kho của Apple, có chế độ phát hành dần trong khoảng một tuần cho những người bật cập nhật tự động.
Trong những ngày đầu, theo dõi sát: tỷ lệ ứng dụng bị treo, báo lỗi, đánh giá mới, những chỉ số quan trọng của ứng dụng. So với bản trước.
Nếu thấy vấn đề, hãy tạm dừng đợt phát hành. Người đã nhận bản mới vẫn giữ nó, nhưng không thêm ai nhận nữa trong khi bạn sửa. Đây là lợi ích lớn nhất của việc đi từng đợt.
Nếu mọi thứ ổn, tăng dần phần người dùng nhận bản mới, cho tới khi đủ tất cả.
Những điều hay bị quên
Phát hành theo đợt không chặn được người dùng tự vào kho tìm và cập nhật bằng tay ở một số trường hợp, và không áp dụng cho người cài mới lần đầu theo cùng một cách. Hãy đọc kỹ cách từng kho xử lý.
Nếu bản mới thay đổi cách lưu dữ liệu hay cách giao tiếp với máy chủ, bản cũ và bản mới sẽ cùng tồn tại một thời gian. Máy chủ phải phục vụ được cả hai. Đội phát triển cần biết điều này từ trước khi phát hành.
Ghi chú cập nhật nên được viết trước, không phải lúc bấm nút. Mình sẽ nói kỹ ở tập sau.
Chọn ngày phát hành không rơi vào cuối tuần hay ngày lễ, khi không ai trong đội trực để theo dõi. Lỗi thường chọn đúng lúc mọi người đi vắng. Nếu tối nay bản mới của bạn gặp lỗi, ai sẽ là người thấy nó đầu tiên?
Câu hỏi thường gặp
Thử nghiệm kín ứng dụng cần bao nhiêu người?
Tuỳ ứng dụng và yêu cầu của kho. Với tài khoản cá nhân mới trên kho của Google, có yêu cầu số người thử và số ngày tối thiểu, và con số này có thể thay đổi. Ngoài yêu cầu đó, hãy chọn đủ người để phủ các loại máy và thói quen chính.
Có hạ phiên bản ứng dụng cho người dùng được không?
Các kho lớn không cho đưa người dùng quay về bản cũ. Cách sửa là phát hành bản mới có số phiên bản cao hơn chứa bản sửa. Vì vậy phát hành theo đợt và thử kín rất quan trọng.
Tạm dừng phát hành theo đợt thì người đã cập nhật sao?
Họ vẫn giữ bản mới. Tạm dừng chỉ ngăn thêm người nhận bản đó. Bạn cần sửa lỗi và phát hành bản mới cho cả người đã nhận.
Người thử kín có cần ký cam kết bảo mật không?
Với ứng dụng có tính năng chưa công bố hay dữ liệu nhạy cảm, một thoả thuận bảo mật ngắn là hợp lý. Với bản thử thông thường, một lời nhờ rõ ràng thường đủ. Hãy hỏi người hiểu luật nếu cần văn bản chặt chẽ.
Nên phát hành bản mới vào ngày nào trong tuần?
Nên chọn ngày làm việc mà đội có người trực theo dõi trong vài ngày sau. Tránh cuối tuần, ngày lễ, và trước kỳ nghỉ dài, vì nếu có lỗi sẽ không ai xử lý kịp.
